Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

We streven ernaar dat inwoners een betrouwbare en dienstbare lokale overheid ervaren. De Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking is getreden, is hierbij belangrijk. Het verplicht elke gemeente om een Omgevingsvisie op te stellen. Deze visie vormt het strategische kader voor de ontwikkeling en inrichting van de fysieke leefomgeving.

Naast de Omgevingsvisie stelt de gemeente ook een Omgevingsplan op, waarin de regels en voorwaarden worden vastgelegd die nodig zijn om de ambities uit de visie concreet te maken. Samen zorgen de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan voor ruimtelijke samenhang, kwaliteit en veiligheid in de leefomgeving van Dronten.

De gemeente Dronten staat voor een omvangrijke groeiopgave. Om deze op een duurzame en inclusieve manier te realiseren, werken we op basis van de Toekomstvisie Dronten 2050 aan een integrale Omgevingsvisie. Deze visie vormt het strategisch kader voor de ontwikkeling vanuit het principe ‘fysiek volgt sociaal’. Brede welvaart vormt hierbij de kern van ons handelen.

In het Omgevingsplan worden de strategische uitgangspunten vertaald naar concrete, juridische regels. Zo ontstaat een samenhangend stelsel waarin beleid, uitvoering en regelgeving elkaar versterken

Eenvoudige, duidelijke en integrale besluitvorming
          1) In 2025 leveren we inwoners en ondernemers een reactie op hun vraag (in het fysieke domein) die gebaseerd is op één centrale afweging.

Toelichting
Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De implementatie van de Omgevingswet moet invulling geven aan de vier verbeterdoelen van de wetgever:

1. Inzichtelijk omgevingsrecht
2. De leefomgeving staat centraal
3. Ruimte voor lokaal maatwerk
4. Snellere besluitvorming

Deze verbeterdoelen moeten volgens de wetgever samen zorgen voor eenvoudigere, duidelijkere en integralere besluitvorming. Daarom is het ons doel om onze inwoners en ondernemers een reactie op hun vraag te geven die is gebaseerd op één centrale afweging.

Ook in 2025 zijn binnen het fysiek domein acties ondernomen om deze vier verbeterdoelen in de praktijk te integreren en tot uitvoering te brengen.

Wat hebben we bereikt?
In 2025 is verder toegewerkt naar eenvoudige, duidelijke en integrale besluitvorming, zodat inwoners en ondernemers kunnen rekenen op één samenhangende en transparante afweging bij vragen over de leefomgeving. De uitgangspunten van de Omgevingswet vormen daarbij de basis. Door deze manier van werken te blijven versterken, dragen we eraan bij dat gemeentelijke besluiten begrijpelijker, toegankelijker en consistenter worden, wat bijdraagt aan het vertrouwen in een betrouwbare en dienstbare overheid.

Wat hebben we daarvoor gedaan?
Inbedden Triage Leefomgeving in de organisatie
Triage Leefomgeving vormt één centrale ingang voor alle (aan)vragen binnen het fysieke domein. Triage Leefomgeving is gericht op een snelle afhandeling van vragen van inwoners en ondernemers en zorgt voor de juiste interne routering van vraagstukken. Op deze manier worden inwoners en ondernemers sneller geholpen en van één integraal afgestemd antwoord voorzien. In 2025 heeft Triage Leefomgeving 75% van de vragen die zijn binnengekomen over het fysieke domein afgehandeld. Daarmee heeft Triage Leefomgeving een duidelijk meerwaarde voor onze dienstverlening.

Aanvragers ontvangen sneller een besluit op hun omgevingsvergunning
In 2025 is sterk ingezet op het verbeteren van de interne processen rond de besluitvormingsprocedure voor omgevingsvergunningen, het op orde brengen van de capaciteit en het zelf opleiden van medewerkers.

Dit heeft geleid tot een sterke daling van het aantal omgevingsvergunningen waarop buiten de wettelijke termijn werd besloten: in 2024 werd 33% van de besluiten op een omgevingsvergunning buiten de wettelijke termijn verleend. In 2025 werd nog maar 15% van de omgevingsvergunningen buiten de wettelijke termijn verleend.

Omgevingsvisie
In het najaar van 2024 is de Toekomstvisie Dronten 2050 als ‘dynamisch en wenkend perspectief voor 2050’ vastgesteld door de gemeenteraad van Dronten. De visie is gemaakt door het Toekomstberaad Dronten 2050, een burgerberaad dat het gemeentebestuur een zwaarwegend advies heeft meegegeven over de hoe inwoners de toekomst van Dronten zien. In 2025 is de toekomstvisie van inwoners getoetst aan de eisen die de Omgevingswet stelt aan een Omgevingsvisie. Er zijn onder meer themasessies geweest, waarin de volle breedte van het beleid van de gemeente Dronten is gelegd naast de adviezen van inwoners in de Toekomstvisie. Zo is verder gewerkt aan een integrale Omgevingsvisie onder de Omgevingswet, met zowel draagvlak onder inwoners als een gedegen borging in beleid. Voorts zijn inmiddels koersdocumenten vastgesteld voor de sleutelprojecten Biddinghuizen en Swifterbant en voor uitleglocatie Dronten Zuid. Ook heeft het college een eerste verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheden voor transformatie van het bedrijventerrein ten noorden van station Dronten. En verder heeft de gemeenteraad inmiddels strategische beleidskaders vastgesteld voor wonen, sociaal beleid en economisch beleid. Al deze kaders, tezamen met de motie landelijk gebied, bevatten belangrijke bouwstenen voor de Omgevingsvisie.

Eind 2025 is een kernteam Omgevingsvisie ingesteld dat de Toekomstvisie en de bestaande beleidskaders en -visies gaat integreren tot de Omgevingsvisie Dronten 2050, inclusief het laten uitvoeren van een wettelijk verplichte milieueffectrapportage.

Omgevingsplan
In 2025 is gestart met het schrijven van de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie vormt het strategische beleidsdocument dat de basis vormt voor het Omgevingsplan. In 2025 is ook begonnen met het schrijven van het Omgevingsplan om de samenhang tussen de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan te waarborgen en tegelijkertijd om het Omgevingsplan voor de wettelijke termijn van 1 januari 2032 vast te hebben gesteld.

Doorontwikkeling van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)
2025 was een jaar van borging en doorontwikkeling voor de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). In tegenstelling tot eerdere berichtgeving en hetgeen was opgenomen in de Programmabegroting 2025, zijn verbouwingen per 1 januari 2025 niet onder de werking van de Wkb komen te vallen. Ook bouwwerken in hogere gevolgklassen zijn nog niet onder de Wkb gebracht. Uitbreiding van de Wkb is landelijk uitgesteld in afwachting van een evaluatie in 2026. Voor inwoners is de situatie in 2025 dus niet veranderd ten opzichte van 2024.

Door de invoering van de Wkb zijn de legesinkomsten van de gemeente op het gebied van handhaving en omgevingsvergunningen sterk afgenomen. De Wkb legt de verantwoordelijkheid voor het aantonen van de naleving van bouwvoorschriften namelijk bij de bouwende partij, die hiervoor een kwaliteitsborger in moet schakelen. Dit vervangt deels het gemeentelijke bouwtoezicht. Daarnaast is voor nieuwbouw onder gevolgklasse 1 sinds de invoering van de Wkb geen vergunning voor een technische bouwactiviteit meer nodig, dit is enkel nog meldingsplichtig. Over deze meldingen worden geen leges geheven, terwijl vroeger wel inkomsten verkregen werden over de vergunning voor de technische bouwactiviteit.

Specifiek bedroegen de inkomsten van de gemeente uit leges in 2022 € 1.384.514 en in 2023 € 3.355.683. In 2024, het eerste jaar onder de Wkb, bedroegen de legesopbrengsten nog maar € 290.511 en in 2025 € 318.291.

Borgen erfgoed en archeologie
In 2024 is de provincie Flevoland een onderzoek gestart naar de verbetering van het Interbestuurlijk Toezicht Erfgoed naar aanleiding van geconstateerde onvolkomenheden in de uitoefening van die taak. Daarom heeft de gemeente in oktober 2024 een bestuursovereenkomst Interbestuurlijk Toezicht (IBT) Erfgoed gesloten met de provincie Flevoland. De nulmeting IBT Erfgoed stond voor 2025 gepland, maar deze nulmeting is doorgeschoven naar 2026. Omdat de nulmeting nog niet is uitgevoerd, is het nog onduidelijk op welke verbeterpunten actie ondernomen moet worden en zijn er geen acties uitgevoerd.

Momenteel wordt er gewerkt aan de ontwikkeling van een integraal kunst-, cultuur- en erfgoedbeleid, waarin erfgoed, bestaande uit roerend, onroerend en immaterieel erfgoed, een centrale plek inneemt. In dit proces wordt onderzocht en meegenomen hoe ons onroerende erfgoed kan bijdragen aan positieve opvattingen over en verbinding met de fysieke leefomgeving.

Een gedragen kunst- en cultuurbeleid versterkt onze gemeente als levendige gemeenschap. Het is een essentiële pijler voor het bevorderen van brede welvaart: door de inzet van cultuur en erfgoed verbeteren we de kwaliteit van leven, stimuleren we sociale cohesie en vergroten we de economische veerkracht van onze inwoners.

We streven er vanuit dit pakket naar dat inwoners bestaanszekerheid ervaren, leven in een gezonde leefomgeving voor mens, plant en dier, zich verbonden voelen met elkaar en hun omgeving en leven in een veilige en toegankelijke leefomgeving. Dit pakket is gericht op activiteiten in het kader van ruimtelijke ontwikkeling/ordening, volkshuisvesting, verduurzaming van de woningvoorraad, warmte transitie en bouwgrondexploitaties. Zo zorgen we ervoor dat inwoners worden voorzien in hun bestaanszekerheid door het hebben van een woning en dat Dronten een aantrekkelijke woongemeente is.

In 2023 is de visie ‘Richting aan groei’ vastgesteld. Hierin heeft het gemeentebestuur de ambitie uitgesproken om in de komende decennia een belangrijke bijdrage te willen blijven leveren in het oplossen van het tekort aan woningen in Dronten én Nederland. Gemeentebestuur, inwoners en ondernemers zijn het erover eens dat in 2050 de dan 60.000 inwoners van Dronten, Biddinghuizen en Swifterbant wonen in een hechte, zorgzame gemeenschap, waar groen en ruimte ervaren worden. Deze ambitie hebben we vastgelegd in onze Toekomstvisie Dronten 2050.

De groeiambitie is vertaald in het Woonperspectief en daar zijn de volgende woonwaarden bepaald die bijdragen aan ‘een sterke dorpse samenleving die ruimte biedt aan de woonbehoefte van elk individu in de samenleving’: 

1. Groen en ruimtelijk
2. Dorps leven: voor mensen die elkaar kennen en naar elkaar willen omzien
3. Diversiteit: gemengde samenleving
4. Compleet: van de wieg tot het graf
5. Duurzaam: de aarde in balans
6. Gedoseerde groei met oog voor kleinschaligheid
7. Gevarieerder en onderscheidend wonen

Deze woonwaarden zijn de basis voor het woonbeleid.

In het Strategisch kader Woonperspectief zijn op basis van de woonwaarden drie strategieën vastgesteld: 

1. Behoud van het dorpse karakter door gedoseerde groei met kleinschalige groene buurten waarin mensen elkaar ontmoeten.
2. Gemengde bevolkingsopbouw door wijken met een gevarieerd woningaanbod naar prijs, type en uitstraling, zowel in de koop- als huursector.
3. Zorgen dat starters en ouderen die in gemeente Dronten willen blijven wonen dat kunnen doen door een passend aanbod van woningen, woonomgeving en voorzieningen.

Vervolgens zijn tien uitgangspunten voor de woonagenda voor de komende jaren bepaald. Van hieruit stellen we jaarlijks een woonagenda op. Hierin staan de activiteiten die nodig zijn om deze doelen te bereiken.

Een gedoseerde en passende groei van de woningvoorraad 
          1) De bouwproductie ligt in 2025 op 250 woningen.

Hoe hebben we dit gemeten?

Toelichting 
In 2025 zijn er in totaal 322 woningen opgeleverd binnen de gemeente Dronten. Daarmee ligt de woningbouwproductie in de lijn van de gemeentelijke groeiambitie van gemiddeld circa 333 woningen per jaar (tot en met 2050). De toenemende productie sluit ook aan bij de afspraken zoals die werden gemaakt in de ZUND woondeal. Hoewel over de periode 2022–2025 nog sprake is van een achterblijvende realisatie ten opzichte van de regionale afspraken, is in 2025 een duidelijke stijging zichtbaar dat in 2026 wordt doorgezet.

De toevoegingen in 2025 bestaan uit diverse projecten, waaronder: 62 flexwoningen aan de Educalaan, 142 woningen in het Hanzekwartier, 19 woningen Aan de Zuid (voormalig tuincentrum De Boeg), 44 woningen Zuiderweide (voormalig Flevomanege) en de overige aantallen zijn kleinere toevoegingen verspreid over de kernen.

Wat hebben we bereikt?
In 2025 is de woningvoorraad gedoseerd en passend gegroeid. De woningbouwproductie ligt in de lijn van de gemeentelijke groeiambitie, wat heeft geleid tot een uitbreiding van de woningvoorraad. Er wordt richting gegeven aan de woonbehoeften en toekomstige gebiedsontwikkeling. Gezamenlijk vormen deze stappen een fundament voor de verdere groei van Dronten en voor de ontwikkeling van de leefomgeving.

Wat hebben we daarvoor gedaan?
Uitvoeren woonbeleid
In 2025 is de Uitvoeringsagenda Wonen 2025-2028 opgesteld. Een belangrijk onderdeel hieruit is het woningbehoefteonderzoek. De uitkomst hiervan onderbouwt de groeiambitie van de gemeente:

• 3.200 woningen zijn nodig voor de groei vanuit de eigen bevolking, en
• 5.800 woningen zijn nodig voor instroom van buitenaf

Verder is gewerkt aan:

• De Drontense buurt
• Het opstellen van nieuwe meerjarige prestatieafspraken met OFW-HBV
• Het veerkrachtonderzoek
• De monitoring studentenhuisvesting
• De start van de pilot woningdelen
• Een integraal onderzoek naar nieuwe standplaatsen voor woonwagens

Koersdocumenten sleutelprojecten en uitleggebied Zuid
In 2025 zijn verschillende koersdocumenten vastgesteld. Deze documenten vormen de basis voor integrale gebiedsontwikkeling en bieden richting voor verdere planvorming.

Het gaat om:

• Koersdocument Biddinghuizen
• Koersdocument Swifterbant
• Koersdocument Dronten Zuid / Uitleggebied Zuid in Dronten

Met de vaststelling van deze koersdocumenten is een belangrijke stap gezet in het voorbereiden van toekomstige woningbouwlocaties en gebiedsvisies, passend bij de lange-termijn groeiopgave van Dronten.

Het omlaag brengen van het aardgasverbruik
          2) Wij brengen het jaarlijks aardgasverbruik bij bedrijven met gemiddeld bijna 0,5 mln m3 omlaag.
          3) Wij brengen het jaarlijks aardgasverbruik bij woningen met gemiddeld bijna 0,7 mln m3 omlaag.

Hoe hebben we dit gemeten?

*De cijfers komen uit de Klimaatmonitor. 2024 is het laatst beschikbare jaar

Toelichting
Uit de cijfers van de klimaatmonitor blijkt dat op het laatste gemeten jaar (2024) het aardgasverbruik bij bedrijven is gedaald met 1,2 mln m3. Daarmee zitten we ruim boven ons beleidsdoel.

Daarnaast blijkt dat gelet op het laatste gemeten jaar (2024) het aardgasverbruik bij woningen iets is gestegen. Dit komt vooral door het stookgedrag. De extreme prijsstijgingen in 2022 en de daaropvolgende besparingen zijn huishoudens in 2024 minder extreem gaan stoken met als gevolg een iets hoger verbruik. Over de afgelopen 2 jaar is de doelstelling wel ruim gehaald.

Wat hebben we bereikt?
In de meest recente ontwikkelingen rondom aardgasverbruik is zichtbaar dat bedrijven hun verbruik verder hebben teruggebracht, wat bijdraagt aan een lagere uitstoot en daarmee aan een gezondere leefomgeving. Bij woningen is het verbruik in het meest recente jaar iets toegenomen. Over een langere periode is echter sprake van een dalende trend, waarbij inwoners dus bewuster omgaan met hun energiegebruik. Deze beweging draagt eraan bij dat de belasting op de leefomgeving afneemt en dat de gemeente toewerkt naar een duurzamere en toekomstbestendige situatie voor mens, plant en dier.

Wat hebben we daarvoor gedaan?
Verduurzamen woningen en andere gebouwen
We hebben vooral ingezet op bewustwording (bijvoorbeeld Event Warmte en Energie), coaching van inwoners door energiecoaches en -klusser en het isolatieprogramma.

Hierna verklaren we per pakket de afwijkingen tussen begroting na wijziging 2025 en de werkelijkheid 2025. De belangrijkste afwijkingen (lasten en baten) worden toegelicht. We lichten afwijkingen op pakketniveau toe vanaf € 75.000. Bij individuele afwijkingen binnen het pakket hanteren we voor de toelichting als richtlijn een grensbedrag van € 50.000 euro en hoger. Een ‘min’ betekent een financieel nadeel voor de gemeente en een ‘plus’ een financieel voordeel.