Programma 7 Volksgezondheid en milieu

Vanuit dit pakket streven we ernaar dat onze inwoners zich gezond voelen, zoveel mogelijk regie voeren over het eigen leven en leven in een gezonde leefomgeving voor mens, plant en dier. Een gezonde leefstijl blijft van groot belang om de druk op de zorg te verlichten en mensen in staat te stellen zo lang mogelijk zelfredzaam en vitaal te blijven. Om dit te bewerkstelligen, zetten we zoveel mogelijk in op gezondheidsbevordering, preventie, maar ook door aandacht te hebben voor een gezonde leefomgeving.

We bouwen voort op de regionale samenwerking binnen ‘Een gezonde toekomst in Flevoland (2023–2026)’, samen met de andere Flevolandse gemeenten en de GGD. Dit plan legt de nadruk op onder meer: van ziekte naar gezondheid, fysieke en sociale leefomgeving, gezond ouder worden, opvoeden en opgroeien, infectieziektebestrijding en lokaal maatwerk.

Deze inzet draagt direct bij aan het strategisch beleidskader ‘Mensen maken de samenleving’ van de gemeente Dronten, onder het resultaat ‘Meer gezonde inwoners’. Door gezondheid structureel te bevorderen, leggen we een sterke basis voor een veerkrachtige, betrokken en toekomstbestendige samenleving. Ook zorgen we ervoor dat we voorbereid zijn op acute zaken (bijvoorbeeld infectieziekten) om te voorkomen dat de collectieve gezondheid in het geding komt. 

Het doel is dat meer inwoners leven in een gezonde leefomgeving. 
Waar inwoners die het nodig hebben laagdrempelig en tijdig vanuit Stevige lokale teams samenhangende lichte vormen van ondersteuning krijgen en waar inwoners gestimuleerd worden om zo lang mogelijk op eigen kracht zich te kunnen redden. Hiervoor zetten we in op inwoners die hun gezondheid en veerkracht ervaren als voldoende om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan (Uitvoeringsprogramma Gezond Samenleven Versterken). 

Hoe hebben we dit gemeten?
Het uitvoeren van gezondheidsmonitors is een wettelijke taak op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg). Deze monitors worden periodiek uitgevoerd onder verschillende doelgroepen (jongeren, jongvolwassenen en volwassenen & ouderen). Hoewel de metingen niet jaarlijks plaatsvinden, bieden zij waardevol inzicht in trends en ontwikkelingen in de gezondheid op de langere termijn.

De uitkomsten worden gebruikt om beleid en interventies gericht bij te sturen. Zo zetten wij interventies in die evidence-based en/of erkend zijn. Een voorbeeld hiervan ‘In Balans’ als erkende interventie bij Valpreventie. Dit betekent dat zij bewezen effectief of goed onderbouwd zijn, waardoor aannemelijk is dat deze inzet in de komende jaren bijdraagt aan het verbeteren van de gezondheid en het verminderen van gezondheidsrisico’s.

Hoe hebben we dit gemeten?

*Mogelijk komt er een extra Gezondheidsmonitor in 2026 (mogelijke verwachting resultaten in 2027 beschikbaar)

 Toelichting
In 2025 zijn er geen gezondheidsmonitors uitgevoerd door GGD Flevoland. 
In 2026 zullen zowel de Gezondheidsmonitor Jeugd als de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen worden uitgevoerd. De dataverzameling van de Jongvolwassenen loopt van april t/m juli 2026, met publicatie eind 2026. 
De Gezondheidsmonitor Jeugd loopt van september t/m november 2026, met publicatie in 2027. De gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen zal plaatsvinden in 2028. 
De gezondheidsmonitors zijn in te zien via https://www.ggdflevoland.nl/onderzoek/ggd-gezondheidsmonitors/.

Wat hebben we bereikt?
In 2025 is ingezet op het versterken van de gezondheid van inwoners door aandacht te hebben voor zowel fysieke als mentale gezondheid, preventie en een veilige leefomgeving. Door samen met partners te werken aan toegankelijke ondersteuning, tijdige signalering van gezondheidsrisico’s en het vergroten van kennis en bewustwording, worden inwoners beter in staat gesteld om gezond te leven en gezondheidsproblemen te voorkomen. Daarmee dragen we bij aan een gemeente waarin inwoners zich gezonder voelen en waarin kwetsbare groepen eerder passende ondersteuning kunnen krijgen.

Wat hebben we daarvoor gedaan?
Uitvoering Wet publieke gezondheid – samenwerking met GGD Flevoland
In 2025 is samen met GGD Flevoland onderzocht of de organisatie toekomstbestendig is ingericht. Uit deze bestuurlijke opdracht bleek dat met name infectieziektebestrijding en jeugdgezondheidszorg kwetsbaar zijn door beperkte capaciteit.
Op basis hiervan hebben de gemeenten besloten om in 2026 extra middelen beschikbaar te stellen om deze onderdelen gericht te versterken.

AED-netwerk via HartslagNU
In 2025 hebben we gebruik gemaakt van de dienstverlening van HartslagNU. Hierdoor hebben we volledig inzicht in de dekking en toegankelijkheid van AED’s.
We hebben in 2025 zes extra AED-kasten aangeschaft voor locaties waar de dekking onvoldoende was.

Resultaat:

• 1 januari 2025: 79 AED-locaties (61 24/7 toegankelijk)
• 1 januari 2026: 88 AED-locaties (68 24/7 toegankelijk)
• Begin 2026 worden nog 6 kasten geplaatst

De bereikbaarheid van reanimatievoorzieningen is hiermee aantoonbaar verbeterd.

Lokaal Hitteplan (uitwerking van het Nationaal Hitteplan)
Samen met partners is een lokaal hitteprotocol opgesteld. Hierin zijn concrete afspraken gemaakt over communicatie, signalering en ondersteuning van kwetsbare groepen (ouderen, chronisch zieken en jonge kinderen). Het plan is in 2025 twee keer actief ingezet tijdens warme periodes.

Huidkankerpreventie
In samenwerking met KWF Kankerbestrijding, Het Huidfonds en GGD Flevoland is het Zonvenant ondertekend en zijn preventieve acties uitgevoerd. Het doel is het vergroten van bewustwording en stimuleren van zonbescherming.

Concrete acties in 2025:

1. Zonnebranddonatie aan de voedselbank.
2. Alle basisschoolleerlingen ontvingen zonnebrand en een zomerboek met tips.
3. Plaatsing zonnebrandpaal op het Meerpaalplein (±1.500 keer gebruikt).

Mentale gezondheid
In het najaar van 2025 is gestart met het in kaart brengen van voorzieningen voor suïcidepreventie en zijn gesprekken gevoerd met betrokken partijen. Dit ter voorbereiding op de Wet integrale suïcidepreventie, die per 1 januari 2026 gemeenten verplicht lokaal beleid vast te stellen.

Daarnaast is Wachtverzachter voortgezet. Dit initiatief ondersteunde inwoners tijdens wachttijden voor mentale zorg, organiseerde themabijeenkomsten op scholen en faciliteerde bijeenkomsten voor jongeren om ervaringen te delen.

Kind naar Gezonder Gewicht (KnGG)
In 2025 is de ketensamenwerking tussen zorg, onderwijs en welzijn verder opgebouwd. Een centrale zorgverlener begeleidde tien gezinnen met overgewichtproblematiek.
Gezinnen kregen één vaste contactpersoon die integraal keek naar leefstijl, opvoeding en stress. Ook is actief verwezen naar lokaal leefstijlaanbod.
Daarnaast is gewerkt aan een overzicht van bestaand aanbod, betere samenwerking tussen partners en voorbereiding op structurele monitoring in 2026.

Gezondheidsmakelaar & Valpreventie
Er zijn twee activiteiten georganiseerd rond vitaal ouder worden:

• Bewegend Buffet (15 deelnemers): kookworkshop met diëtist en beweegmomenten.
• Vitaliteitsmiddag ‘Ik sta sterk’ (±120 bezoekers): informatie en workshops over voeding, beweging en valpreventie.

Binnen valpreventie is het netwerk versterkt en is een coördinator aangesteld. De beweegprogramma’s In Balans en Vallen Verleden Tijd zijn gestart via lokale fysiopraktijken. Ook is ingezet op vroeg signalering en doorverwijzing van inwoners met verhoogd valrisico.

We streven er vanuit dit pakket naar dat inwoners leven in een veilige en toegankelijke leefomgeving en in een gezonde leefomgeving voor mens, plant en dier. Hiervoor is van belang dat er zorg is voor de riolering, de vuilophaal, -verwerking en –afvoer en de exploitatie van de begraafplaats. Het gaat om wettelijke taken die door een gemeente uitgevoerd moeten worden (basisvoorzieningen). De zorg voor riolering gaat om het aanleggen, in stand houden en onderhouden van het rioleringsstelsel waarmee de opvang en afvoer van het huishoudelijk en bedrijfsvuilwater en hemelwater wordt geregeld. De exploitatie van de begraafplaats gaat erover dat er een algemene begraafplaats is en dat deze wordt onderhouden.

De gemeentelijke basisvoorziening voor het ophalen en verwerken van huishoudelijk afval, inclusief de milieustraat, is erop gericht om afval op een veilige, milieuvriendelijke, toegankelijke en kostenefficiënte manier in te zamelen en te verwerken conform milieuwetgeving en nationale en internationale doelen. Dit draagt bij aan een duurzame leefomgeving en ondersteunt inwoners in verantwoord afvalgedrag. Ook gaat het in dit pakket over de begraafplaats.

Voor een duurzame samenleving is een fundamentele verschuiving nodig van een lineaire naar een circulaire economie. Dit betekent minder afval produceren, kwaliteit van de gescheiden afvalstoffen verbeteren, grondstof langer in de keten houden en producten hergebruiken en recyclen met een zo hoog mogelijke kwaliteit. We blijven excelleren in dienstverlening voor bezoekers op onze milieustraat.

We verbeteren de circulaire economie 
          1) De hoeveelheid restafval bedraagt in 2025 73 kg per inwoner ten opzichte van 140 kg per inwoner in 2020.

Hoe hebben we dit gemeten?

*De hoeveelheid fijn huishoudelijk restafval ten opzichte van het aantal inwoners op peildatum 1 januari

Toelichting
In Gemeente Dronten is, overeenkomstig met de landelijke ontwikkeling, sinds 2024 een toename zichtbaar in de hoeveelheid fijn huishoudelijk restafval.  Ten opzichte van het landelijke gemiddelde presteert de gemeente Dronten echter goed: de hoeveelheid restafval ligt 12% onder het landelijk gemiddelde.

Wat hebben we bereikt?
In 2025 hebben we gewerkt aan het versterken van de circulaire economie om zo bij te dragen aan een toegankelijke en veilige leefomgeving voor inwoners. De stappen die in 2025 zijn gezet, zoals het verder professionaliseren van afvalscheiding en het voorbereiden van nieuwe circulaire voorzieningen, ondersteunen de overgang naar een samenleving waarin we slimmer omgaan met grondstoffen en verspilling verminderen. Daarmee werken we verder aan een leefomgeving waarin hergebruik en duurzaamheid steeds vanzelfsprekender worden.

Conform het grondstoffenbeleidsplan 2021-2025 is een stevig fundament neergelegd in duurzaam afvalbeheer waarbij we streven naar een circulaire economie waarin zo min mogelijk afval ontstaat en materialen zo hoogwaardig mogelijk worden hergebruikt. Hierbij faciliteren we onze inwoners om het afval eenvoudig te scheiden, goede voorzieningen te bieden en te investeren in communicatie en voorlichting en werken we aan duurzame keuzes om klimaatdoelstellingen te realiseren.

Wat hebben we daarvoor gedaan?
Uitvoeren grondstoffenbeleidsplan
De gemeente Dronten heeft alle onderwerpen uit het grondstoffenbeleidsplan 2021-2025 uitgevoerd. De voorzieningen en de bedrijfsvoering zijn op orde, er is ingezet op communicatie en voorlichting, er wordt data gestuurd gewerkt en er ligt een zwerfafvalbeleidsplan. De gemeente Dronten scoort goed in benchmarken met buurgemeenten, gemeenten in het voorzieningsgebied van HVC, landelijke resultaten op het gebied van afvaldoelstellingen, schone reststromen en kostenbeheersing. Op het gebied van de restafvaldoelstelling haalt de gemeente haar eigen doelstelling en de landelijke doelstelling niet. In Q3 2025 heeft de evaluatie van het grondstoffenbeleidsplan plaatsgevonden en besproken met de raad. In 2026 zal een verkennend onderzoek plaats vinden naar mogelijke beleidswijzigingen om zo de landelijke doelstelling van 73 kg restafval te behalen.

In oktober is de bouw gestart van een Circulair Ambachtscentrum op de Milieustraat in Dronten. Het ambachtscentrum is de plek waar spullen een tweede leven krijgen, reparaties plaats vinden en helpt inwoners om met andere ogen naar afval te kijken. Die bewustwording is belangrijk voor een samenleving waarin we minder verspillen en meer hergebruiken. Het ambachtscentrum opent begint 2026 en wordt de komende jaren uitgebouwd tot een volwaardig circulair ambachtscentrum.

Uitfaseren 2G netwerk
In 2023 is Nederland begonnen om het mobiele netwerk 2G uit te faseren. Het uitfaseren verschilt per provider en is de afgelopen jaren meerdere malen vertraagd en uitgesteld. Eind 2026 met deze uitfasering zijn afgerond. In Q3 2025 is gestart om de datacommunicatie van de ondergrondse containers om te zetten van 2G naar een 4G netwerk en wordt in Q1 2026 afgerond. De hiermee samenhangende kosten zijn binnen de bestaande begroting en exploitatie opgevangen, waardoor geen aanvullende financiële middelen benodigd waren.

Realisatie carports elektrische inzamelvoertuigen aan De Reest 5
De in 2025 geplande realisatie van de carport voor de vier elektrische inzamelvoertuigen is uitgevoerd. De carport is geplaatst op de locatie Reest 5, waar de voertuigen worden gestald en opgeladen.

We streven ernaar dat inwoners, planten en dieren leven in een toegankelijke, veilige en gezonde leefomgeving en een duurzame lokale economie ervaren. Dat doen we met dit pakket via verschillende sporen. Enerzijds door uitvoering te geven aan onze wettelijke VTH-verantwoordelijkheden en samen te werken met ketenpartners zoals de Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek (OFGV). Anderzijds door invulling te geven aan onze duurzaamheidsambities die voortkomen uit (inter)nationale afspraken, waaronder het Klimaatakkoord van Parijs.

Vanuit onze rol als gemeente zetten we in op kwalitatieve uitvoering van toezicht en handhaving en op een ambitieuze vermindering van CO2-uitstoot en aardgasverbruik. Zo dragen we op meerdere manieren bij aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving.

VTH-werkzaamheden en de OFGV
De VTH-werkzaamheden voor de gemeentelijke thuistaken zijn vastgelegd in de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024–2027. Voor de VTH-taken die de Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek (OFGV) uitvoert, geldt een afzonderlijke strategische uitwerking, namelijk de Regionale Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024-2027. Beide strategieën beschrijven op welke wijze invulling wordt gegeven aan de VTH-verantwoordelijkheden en hoe de samenwerking met ketenpartners, zoals de OFGV, is georganiseerd. Daarnaast stellen zowel de gemeente als de OFGV jaarlijks uitvoeringsprogramma’s en jaarverslagen op. Hierin wordt beschreven welke activiteiten dat jaar worden uitgevoerd en vindt een terugblik plaats op de resultaten van het voorgaande jaar.

De kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken wordt jaarlijks beoordeeld door de provincie Flevoland in het kader van het Interbestuurlijk Toezicht (IBT). Zowel de gemeente als de OFGV worden hierin afzonderlijk geëvalueerd, waarbij de uitkomsten gezamenlijk resulteren in één integrale beoordeling. 

Duurzaamheid
De nationale doelstelling voor het reduceren van CO2-uitstoot is leidend. Dit betekent dat Dronten jaarlijks 7,5 kton moet reduceren (3,6% per jaar).

VTH kan een veilige en gezonde leefomgeving waarborgen
          1) In 2025 scoort de gemeente Dronten adequaat op de IBT-beoordeling. 

Hoe hebben we dit gemeten?

*2024 geldt als overgangsjaar van de Wabo naar de Omgevingswet en kent daarom geen formele beoordeling
** Het betreft een conceptbeoordeling: deze is nog niet vastgesteld

Toelichting
Doelstelling voor 2025 was het behouden van een adequate beoordeling op de VTH-thuistaken van de gemeente en op de door de OFGV uitgevoerde taken. Deze streefwaarde is behaald. Een adequate beoordeling betekent dat de gemeente in voldoende mate voldoet aan de gestelde procescriteria en de BIG-8-cyclus aantoonbaar toepast. Ook de OFGV laat een goede toepassing van de BIG-8-cyclus zien en voldoet aan de procescriteria.

In 2024 was sprake van een overgangsjaar van Wabo naar Omgevingswet; daarom kende het IBT geen formele beoordeling. De in 2024 opgestelde conceptbeoordeling is aanvankelijk als ‘redelijk adequaat’ aangeduid en is in de definitieve beoordeling bijgesteld naar ‘adequaat’. In 2025 is de beoordeling nog in concept en wordt deze na vaststelling definitief. Aandachtspunten uit de (concept)beoordeling worden verwerkt in de uitvoering en het uitvoeringsprogramma voor 2026.

Wat hebben we bereikt?
In 2025 hebben we onze inzet op VTH-thuistaken en de door de OFGV uitgevoerde taken voortgezet. Het interbestuurlijk toezicht heeft de uitvoering van de VTH-taken als adequaat beoordeeld. Daarmee is bevestigd dat de kwaliteit van de uitvoering op orde is en voldoet aan de geldende eisen. In 2025 is de inzet op verschillende onderdelen verder verdiept en geïntensiveerd. Zo is circulaire economie steviger verankerd in de vergunningverlening, is gestart met de actualisatie van verouderde milieuvergunningen en is de aanpak van (ernstige) milieuovertredingen versterkt via integrale controles en waar nodig bestuurs- en strafrechtelijk optreden. Aandachtspunten uit de conceptbeoordeling nemen we mee in de uitvoering en het uitvoeringsprogramma 2026.

Wat hebben we daarvoor gedaan?
Onderstaande ontwikkelingen zijn gebaseerd op de tussenrapportage van de OFGV. Een tussenrapportage geeft een stand van zaken over de voortgang, maar is nog niet definitief. Definitieve verantwoording volgt in het jaarverslag 2025 OFGV.

Voorbereiden op en implementeren van een circulaire economie
Stand van zaken op basis van de tussenrapportage van de OFGV (nog niet definitief).
In 2025 is circulaire economie (CE) als structurele taak binnen de OFGV ingericht. Voor Dronten is een werkwijze ontwikkeld om CE-voorschriften op te nemen in vergunningen. De eerste conceptvergunningen zijn hierop aangepast, waarmee bedrijven worden gestimuleerd om verspilling te verminderen, hergebruik te bevorderen en de milieubelasting te verlagen. Dit draagt bij aan het doel om via VTH te sturen op een veilige en gezonde leefomgeving.

Actualiseren en borgen van milieutoezicht en vergunningverlening
Stand van zaken op basis van de tussenrapportage van de OFGV (nog niet definitief).
In 2025 heeft de OFGV het actualiseren van vergunningen structureel opgepakt als basistaak. Verouderde voorschriften worden vervangen door actuele, wetenschappelijk onderbouwde regels (onder meer op basis van PGS-richtlijnen en nieuwe milieuwetgeving), om risico’s te beperken en onnodige milieubelasting te voorkomen. Voor Dronten zijn in 2025 drie vergunningen geactualiseerd; twee actualisaties liepen eind 2025 nog door en worden in 2026 afgerond.

Inzetten op opsporing bij milieuovertredingen
Stand van zaken op basis van de tussenrapportage van de OFGV (nog niet definitief).
In 2025 is ingezet op het versterken van het strafrechtelijk spoor bij milieucriminaliteit, in samenhang met bestuursrechtelijk toezicht. Voor Dronten lag de focus op illegale afvalstromen, ondermijning en ernstige milieudelicten in het buitengebied. In de eerste helft van 2025 zijn met ketenpartners meerdere integrale controles uitgevoerd, waarbij onder meer afvaldumpingen met daderindicatie zijn aangetroffen. Waar nodig is zowel bestuurlijk als strafrechtelijk opgetreden. Daarnaast zijn strafrechtelijke trajecten gestart naar aanleiding van bedrijfsmatige afvalverbrandingen.

Ontwikkelingen OFGV
In het bestuurlijk vastgestelde Ontwikkelplan OFGV zijn de noodzakelijke ontwikkelingen opgenomen om, in samenhang met de toevoeging van basistaken uit de Kadernota 2025, te komen tot een toekomstbestendige omgevingsdienst die voldoet aan de eisen van het Rijk en de wensen van de deelnemers.

De uitvoering van het Ontwikkelplan verloopt conform planning. In dit kader zijn onder meer een reorganisatie doorgevoerd, de missie en visie herijkt, het managementteam versterkt en de samenwerking met de deelnemers geïntensiveerd, onder andere door het formaliseren van het ambtelijk Deelnemersoverleg OFGV.

Met ingang van 2025 voert de OFGV de resterende individuele basistaken voor gemeenten uit, evenals de collectieve basistaken op het gebied van circulaire economie, het actualiseren van vergunningen en strafrechtelijke handhaving. De tweede set collectieve basistaken (casemanagement, ketentoezicht en zeer zorgwekkende stoffen) is ingebracht voor 2026; de uitvoering vindt plaats in 2026 en de voorbereidingen hiervoor zijn reeds getroffen.

We verbeteren de circulaire economie en de opwekking en het gebruik van duurzame energie
          2) Wij brengen de CO²-uitstoot met jaarlijks 8,6 kton omlaag.
          3) Wij werken toe naar het opwekken van duurzame energie via ca. 50 hectares zon bij de IJsselmeerdijk en het IJsseloog.

Hoe hebben we dit gemeten?

*De cijfers zijn afkomstig uit de Klimaatmonitor. Over 2024 en 2025 zijn de cijfers nog niet bekend

Toelichting
De CO2-cijfers zijn tot en met 2023 beschikbaar (Klimaatmonitor). Gelet op het laatste gemeten jaar (2023) is een vermindering van 16 kton ten opzichte van 2022 gerealiseerd. Hiermee hebben we de doelstelling ruim gehaald.

De projecten zon op IJsselmeerdijk (financieel niet haalbaar mede gelet op veiligheidseisen) en IJsseloog (financieel niet haalbaar) zijn door het Waterschap en het Rijk stopgezet. Beide projecten vinden vooralsnog géén doorgang.

Wat hebben we bereikt?
De afgelopen jaren (in ieder geval tot en met 2023) is een verdere afname van de CO2-uitstoot zichtbaar geworden, wat bijdraagt aan het versterken van een gezonde leefomgeving voor mens, plant en dier. Binnen de beleidsontwikkeling is verder gewerkt aan richtinggevende kaders voor toekomstige keuzes op het gebied van duurzame energie en circulariteit. Hiermee is een basis gelegd voor vervolgstappen die de kwaliteit van de leefomgeving kunnen ondersteunen en bijdragen aan een duurzamere ontwikkeling van de gemeente.

Wat hebben we daarvoor gedaan?
Via verschillende Rijks-maatregelen (SPUK-energiearmoede, -uitvoeringsmiddelen Klimaat&Energie en -isolatie) is vooral bijgedragen aan de bewustwording van inwoners, stimulering van energiesamenwerkingsverbanden, witgoedregeling, verstrekken van duurzaamheidsleningen, inzet van de energiecoaches en -klussers en het isolatieprogramma.

Naast deze maatregelen is begonnen met het opstellen van een Warmteprogramma en het Circulaire kader.

Hierna verklaren we per pakket de afwijkingen tussen begroting na wijziging 2025 en de werkelijkheid 2025. De belangrijkste afwijkingen (lasten en baten) worden toegelicht. We lichten afwijkingen op pakketniveau toe vanaf € 75.000. Bij individuele afwijkingen binnen het pakket hanteren we voor de toelichting als richtlijn een grensbedrag van € 50.000 euro en hoger. Een ‘min’ betekent een financieel nadeel voor de gemeente en een ‘plus’ een financieel voordeel.