Programma 1 Veiligheid

Om inwoners in een veilige leefomgeving te laten wonen, is het belangrijk om goed voorbereid te zijn op eventuele rampen of crises. Crisisbeheersing is het geheel van maatregelen en voorzieningen, inclusief de voorbereiding daarop, dat het gemeentebestuur of het bestuur van een Veiligheidsregio in een crisis ter handhaving van de openbare orde neemt. Het programma omvat alle activiteiten die hierop gericht zijn. De goede samenwerking met de Veiligheidsregio Flevoland en andere (veiligheids)partners vormt hierbij een belangrijk onderdeel.

Het beleidsplan 2025-2028 van de Veiligheidsregio Flevoland (VRF) vormt een belangrijke kapstok voor ons lokale gemeentelijke beleid. Speerpunten in dit beleidsplan zijn een veilige leefomgeving, toekomstbestendige crisisbeheersing, toekomstbestendige brandweerzorg en een wendbare organisatie. Hierbij wordt ook een beroep gedaan op het veiligheidsbewustzijn en zelfredzaamheid van de inwoner.

We zijn voorbereid op rampen en crises
          1) In 2026 zijn alle crisisoefeningen geëvalueerd en zijn alle leerpunten doorgevoerd naar de praktijk of onderdeel van een verbeterplan²⁶.

Hoe hebben we dit gemeten?                                                                                                                   
Dit wordt gemeten aan de hand van de kwalitatieve evaluaties na de verschillende crisisoefeningen.                                                                                                                          

Toelichting                                                                                                               
In 2025 is het OTO (opleiden, trainen en oefenen) gecontinueerd, onder andere met het opleiden van nieuwe crisisfunctionarissen en het doen van twee gemeente brede crisisoefeningen. Actie- en leerpunten naar aanleiding van deze oefeningen zijn binnen de organisatie opgepakt en waar nodig geland in de planvorming.

Wat hebben we bereikt?
Een crisis of ramp gebeurt vaak onverwachts. Daarom is het belangrijk om regelmatig te oefenen en te trainen, om zo voorbereid te zijn op verschillende scenario’s. Door regelmatig te oefenen en de crisisstructuur te optimaliseren, vergroten we het vermogen van de gemeente om snel en effectief te handelen wanneer een ramp of crisis zich voordoet. Zo dragen we eraan bij dat inwoners kunnen rekenen op een betrouwbare en veerkrachtige overheid in tijden van nood.

Wat hebben we daarvoor gedaan?
Versterken en professionaliseren van de gemeentelijke crisisorganisatie
In 2025 is de crisisapp geïmplementeerd om het alarmeren, informeren en communiceren binnen de crisisorganisatie te optimaliseren. Daarnaast zijn er wijzigingen doorgevoerd in de structuur van de taakorganisatie, waardoor de continuïteit en slagkracht van de crisisorganisatie is verbeterd.

Daarnaast zijn in november 2025 de resten van een Britse Avro Lancaster geborgen in het Van Veldhuizenbos. De berging had als doel om het terrein vrij te maken van ontplofbare oorlogsresten (OO), wrakdelen, het bergen van eventuele stoffelijke resten en het identificeren van het toestel. De berging is grotendeels succesvol uitgevoerd. De aangetroffen OO en wrakdelen zijn zorgvuldig verwijderd en er is een kleine hoeveelheid stoffelijke resten aangetroffen. Ondanks diverse aanwijzingen blijft de identiteit van het toestel tot dusver onbekend. Omdat de bergingsoperatie is uitgevoerd onder het Nationaal Programma Berging Vliegtuigwrakken worden de directe kosten 100% vergoed door het Rijk. De verwachting is dat het grootste deel van de gemaakte kosten in de meicirculaire van 2026 wordt vergoed.

In dit pakket staat een veilige leefomgeving voor mens en dier centraal, waarbij wordt ingezet op preventie en handhaving van de openbare orde en veiligheid en dierenwelzijn. Daarbij is ook een betrouwbare en dienstbare lokale overheid van belang. Belangrijke thema’s hierbij zijn digitale veiligheid, ondermijning, maatschappelijke onrust, zorg & veiligheid en evenementen.

Het Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2027 (IVB) vormt de beleidsmatige kapstok voor dit programma, waarin ook de samenwerking met de gemeenten Urk en Noordoostpolder, het Openbaar Ministerie, de politie en diverse andere veiligheidspartners centraal staat. Voor toezicht en handhaving wordt uitvoering gegeven aan het uitvoeringsprogramma VTH 2025.

Leefbaarheid in de gemeente
          1) In 2025 beoordelen onze inwoners de leefbaarheid in onze gemeente gemiddeld met een 7,6.

Hoe hebben we dit gemeten?

*De gemeente Dronten neemt elke vier jaar deel aan de Landelijke Veiligheidsmonitor. De veiligheidsmonitor is een bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap van veelvoorkomende criminaliteit.

Toelichting
De kern van dit programma is het waarborgen van een veilige woon- en leefomgeving voor onze inwoners. Het gemiddelde rapportcijfer over de leefbaarheid geeft een beeld van het gevoel van veiligheid in onze gemeente. Omdat de Veiligheidsmonitor elke vier jaar in Dronten wordt uitgevoerd, vindt het volgende meetmoment plaats in 2027. Door het smeden van stevige bondgenootschappen, het bieden van maatwerk voor kwetsbare inwoners en aandacht voor de leefbaarheid, beogen we het huidige veiligheidsgevoel te behouden en waar mogelijk te verbeteren. Echter, omdat het veiligheidsgevoel gaat over subjectieve veiligheid, kan een incident of ingrijpende gebeurtenis van grote invloed zijn op het gevoel van veiligheid. Ondanks het positieve rapportcijfer, blijven we dus altijd alert op signalen van onveiligheid. 

Wat hebben we bereikt?
In 2025 hebben we bijgedragen aan het versterken van de leefbaarheid door aandacht te hebben voor zowel sociale als fysieke veiligheid in de gemeente. Door actief samen te werken met partners en alert te blijven op signalen van onveiligheid, streven we naar een veilige woon- en leefomgeving voor onze inwoners. Met aandacht voor kwetsbare inwoners, ontwikkelingen in de samenleving en trends op het gebied van veiligheid blijven we inzetten op een gemeente waar inwoners kunnen rekenen op een veilige en leefbare omgeving.

Wat hebben we daarvoor gedaan?
Voorkomen en beheersen van maatschappelijke onrust
Op het gebied van het smeden van bondgenoten(netwerken) hebben we ondervonden dat een aparte aanpak nu niet nodig is. Vanuit de intensieve samenwerking met de samenleving weten we wie we kunnen benaderen als het erop aankomt. Desalniettemin blijven we onderzoeken waar we dit nog meer kunnen versterken.

Om het zicht op radicalisering en extremisme binnen de provincie Flevoland te vergroten is in 2025 een Flevoland-brede Fenomeenanalyse uitgevoerd. Hieruit blijkt dat er geen opmerkelijke toe- of afname is van het aantal casussen van radicalisering en extremisme. Wel is een verbreding zichtbaar van het aantal vormen, wat aansluit bij de landelijke trends. Met de aanbevelingen – gericht op betere (regionale) samenwerking en meldstructuren – kunnen in 2026 de bestaande processen en meldroutes verder worden aangescherpt.

Verdere professionalisering maatwerkaanpak Zorg & Veiligheid
We zien het aantal inwoners met multi-complexe problematiek op het snijvlak van zorg en veiligheid toenemen. Om te voorkomen dat deze mensen tussen wal en schip vallen en daardoor zorgen voor overlast in de wijk, is stevig ingezet op de verdere professionalisering van de maatwerkaanpak en de ondersteuning van deze doelgroep. De lokale Persoonsgerichte Aanpak (PGA) is verstevigd en er is geïnvesteerd in een solide netwerk. Daarnaast is in 2025 de inzet van de interventiespecialist voor de 2% jeugd gecontinueerd, met als doel deze doelgroep toe te leiden naar passende hulpverlening en te voorkomen dat jongeren in risicoposities betrokken raken bij criminaliteit. Er wordt beoogd om de interventiespecialisten na 2026 structureel te borgen. Daarnaast is duidelijk geworden dat de op- en afschalingsmogelijkheden binnen procesregie in complexe casuïstiek niet altijd helder zijn omschreven. Daartoe is een start gemaakt met een onderzoek naar de mogelijkheden van de AVE-methode (aanpak voorkomen van escalatie). 

Waarborgen van een veilige woon- en leefomgeving                                                                                
In 2025 zijn de eerste stappen gezet om vanuit het gedachtegoed van schoon, heel en veilig een keurmerk veilig ondernemen bedrijventerrein (KVO-B) op te starten, met Business Zone Delta als eerste pilot. Voor het winkelcentrum Suydersee is daarnaast gestart met het Collectief Winkelverbod, gericht op het verminderen van de overlast in het centrum.

Een toename van het aantal explosies is een landelijke trend waar ook de gemeente Dronten mee is geconfronteerd. Dit is een nieuw hoofdstuk in de verharding van de criminaliteit en geeft aan dat de extra aandacht voor dit thema geen overbodige luxe is. Om grip te houden op de veiligheidsbeleving in de gemeente hebben we met diverse veiligheidspartners – zoals de politie, brandweer, GGD, Meerpaal en OFW – gesproken over de ontwikkelingen en trends. Belangrijke aandachtspunten zijn de toename van personen met onbegrepen gedrag en het ondersteunen van onze jeugd zodat zij goed en veilig kunnen opgroeien. Hierbij is een brede en sterke samenwerking essentieel ten behoeve van het waarborgen van een veilige woon- en leefomgeving.       

Versterking inzet BOA’s
In 2025 is de inzet van de boa’s verder versterkt door meer zichtbaarheid in de wijken, vooral in de avond en weekenden en op locaties waar overlast speelt. Daarbij is nauw samengewerkt met onder meer het Jeugd Interventie Team en ARCA, waardoor sneller en gerichter kon worden opgetreden bij jeugdproblematiek en afvaldumpingen. Ook is thematisch ingezet op hondenpoepoverlast, fietsoverlast in het centrum en parkeeroverlast, waarbij handhaving is gecombineerd met bewustwording, bewonerscontact en structurele oplossingen. In het buitengebied is extra aandacht besteed aan preventie en toezicht op ondermijning en diefstal, mede door de inzet van een speciale boa buitengebied. Deze aanpak heeft bijgedragen aan een zichtbare, gerichte en effectieve handhaving in de openbare ruimte.

De jaarwisseling verloopt al jaren rustig en zonder grote incidenten. Het is momenteel echter nog onduidelijk welke consequenties de nieuwe wet Veilige Jaarwisseling voor gemeenten heeft. De verwachting is dat deze Wet voor de jaarwisseling 2026/2027 van kracht wordt. In dit proces zoeken we nauwe samenwerking met het Openbaar Ministerie, de politie en andere partners.                                                                                                                                               

Digitale veiligheid en cybercrime 
          2) In 2025 is de meldingsbereidheid van slachtoffers van gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime met 5% gestegen t.o.v. 2019.

Hoe hebben we dit gemeten?

Toelichting
De onlinewereld is in alle opzichten verweven met de fysieke wereld en de digitale afhankelijkheden maken de samenleving kwetsbaar voor cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Deze vormen van criminaliteit raken steeds meer mensen; inmiddels worden er net zoveel mensen slachtoffer van digitale criminaliteit als van traditionele misdrijven. Dat vraagt om een digitaal weerbare en veilige samenleving. Online criminaliteit is echter lastig eenduidig in cijfers te vatten. Uit schaamte of onwetendheid doen gemiddeld slechts 2 op de 10 slachtoffers melding of aangifte bij de politie (CBS). De daling van het aantal meldingen betekent dus niet dat de problematiek afneemt, maar is juist een signaal dat het belangrijk is om hier beter zicht en grip op te krijgen. Zeker ook omdat onderzoek laat zien dat de impact van digitale delicten even groot is, of soms groter, dan de offline vormen van criminaliteit.

Wat hebben we bereikt?
In 2025 hebben we bijgedragen aan het versterken van de weerbaarheid van inwoners en ondernemers tegen digitale criminaliteit. Door in te zetten op digitale weerbaarheid geven we inwoners handvatten om zichzelf te beschermen tegen de toenemende omvang van cybercriminaliteit. Hiermee dragen we bij aan de online én offline veiligheid van inwoners en ondernemers, zodat de leefomgeving — in alle domeinen — toegankelijk en beschermd blijft.

Wat hebben we daarvoor gedaan?
Voorlichting en preventie cybercrime en digitale veiligheid
In 2025 zijn vanuit de doelgroepenaanpak diverse acties en projecten uitgevoerd. Zo vond de tweede editie van Cyberchef plaats, waarbij IT-studenten ondernemers helpen om de digitale weerbaarheid van hun bedrijf te verbeteren. Daarnaast hebben we op verschillende weekmarkten gestaan met de ‘digitale bakfiets’ om inwoners tips te geven over veilig digitaal inloggen. Ook regionaal hebben de veiligheidspartners de krachten gebundeld tijdens de regionale actiedag #Echtnietvandaag. Zo konden senioren in Dronten, de Noordoostpolder en op Urk tegelijkertijd de training ‘Echt of Nep’ volgen, gericht op het herkennen van digitale oplichting.

Ondermijnende criminaliteit 
          3) In 2025 zijn de voedingsbodem en gelegenheidsstructuren voor ondermijnende criminaliteit in onze gemeente verminderd.

Hoe hebben we dit gemeten?

*Het aantal meldingen/signalen ontvangen via Meld Misdaad Anoniem en Fixi.

Toelichting                                                                                                                                                    
De aanpak van ondermijning is gericht op het verminderen van de voedingsbodem en gelegenheidsstructuren voor ondermijnende criminaliteit. De vermenging van de onder- en bovenwereld maakt het echter ingewikkeld om grip te krijgen op de omvang van ondermijning in onze gemeente, je kunt immers niet meten wat niet zichtbaar is.

Het aantal ontvangen meldingen, signalen en opgelegde bestuursrechtelijke maatregelen is in 2025 toegenomen. Deze stijging betekent niet dat de ondermijnende criminaliteit in onze gemeente is toegenomen, maar laat vooral zien dat inwoners, ondernemers en onze eigen collega’s de signalen van ondermijning steeds beter gaan herkennen. Door de toegenomen meldingen en signalen verbetert ook het zicht op ondermijnde criminele activiteiten in onze gemeente, waardoor het vaker mogelijk was om hier bestuursrechtelijk tegen op te treden.

Wat hebben we bereikt?
In 2025 hebben we bijgedragen aan een veilige leefomgeving door het zicht op ondermijnende criminaliteit verder te vergroten. Omdat ondermijning vaak verborgen blijft, is het verbeteren van bewustwording en meldingsbereidheid essentieel om risico’s eerder te herkennen en kwetsbaarheden in de leefomgeving te verkleinen. Door beter zicht te krijgen op signalen kunnen we sneller en gerichter optreden tegen situaties die de veiligheid onder druk zetten. Daarmee dragen we eraan bij dat inwoners in een gemeente wonen waar risico’s van criminaliteit worden beperkt en de leefomgeving veilig en toegankelijk blijft.

Wat hebben we daarvoor gedaan?
Vergroten zicht op ondermijnende criminaliteit
In 2025 is ingezet op het vergroten van de bewustwording, zowel intern als extern. Tijdens de week van het buitengebied zijn alle inwoners en ondernemers in het buitengebied bezocht en hebben ze informatie ontvangen over criminaliteitspreventie en ondermijning. Daarnaast werden drie locaties in de gemeente ingericht als fictieve drugsdumping, drugspand en drugsbus, om zo inwoners bewust te maken van verdachte situaties en waar zij deze kunnen melden. Ook kunnen inwoners sinds 2025 mogelijke ondermijningsignalen melden in Fixi. De verschillende preventieve acties hebben een zichtbaar positief effect gehad op de meldingsbereidheid.

De aanpak van ondermijning vraagt niet alleen om preventieve acties, maar ook repressieve maatregelen. Zo bieden de nieuwe beleidsregels voor de Wet Bibob meer mogelijkheden om de integriteit van de gemeente te waarborgen. Daarnaast is in 2025 de Flevolandse Norm 2.0 ondertekend waarmee een stevig fundament wordt gelegd voor een weerbare overheid. De Flevolandse Norm 2.0 zijn vernieuwde afspraken tussen de zes Flevolandse gemeenten, provincie, politie, OM en Waterschap Zuiderzeeland over een gezamenlijke inzet tegen ondermijning. De norm is bedoeld om de weerbaarheid van overheden te versterken en criminele invloeden tegen te gaan. Hierbij is het doel om beleid en regelgeving op nog meer onderwerpen op elkaar af te stemmen, om zo een gelijke aanpak te hanteren tegen ondermijning en het zogenaamde waterbedeffect zo veel mogelijk te voorkomen. Tegelijkertijd blijven we onderzoeken op welke thema’s, zoals bestuursrechtelijke maatregelen, we het effect van een gelijke aanpak kunnen vergroten.

Grote en kleine evenementen verlopen veilig
          4) In 2025 verlopen de grote en kleine evenementen goed en veilig.

Hoe hebben we dit gemeten?                                                                                                                          
Dit meten we aan de hand van de kwalitatieve evaluaties die na alle vergunningsplichtige evenementen plaatsvinden.

Toelichting                                                                                                                                              
Bij elk vergunningsplichtig evenement wordt geëvalueerd of de procedures correct zijn gevolgd, de veiligheids- en organisatorische afspraken zijn nageleefd en of het evenement goed is verlopen. Uit de evaluaties over 2025 blijkt dat de evenementen over het algemeen veilig en goed georganiseerd zijn verlopen. Onze inspanningen hebben bijgedragen aan veiligere evenementen en betere samenwerking met grote en kleine organisatoren.

Wat hebben we bereikt?
De kwaliteit van de evenementenveiligheid is in 2025 verder versterkt, waarbij inwoners konden rekenen op evenementen die op een veilige manier werden georganiseerd. Daarmee hebben we gewerkt aan een veilige leefomgeving, waarbij grote en kleine evenementen veilig verlopen. 

Wat hebben we daarvoor gedaan?
Veilig en verantwoord organiseren van evenementen                                                                                                                                               
In 2025 is een applicatie ontwikkeld waarmee organisatoren hun evenemententerrein digitaal kunnen intekenen. Dit maakt het proces realistischer en eenvoudiger, waardoor sneller en beter ingeschat kan worden of een evenement veilig kan plaatsvinden. Om de kennisuitwisseling tussen grote en kleine evenementenorganisatoren te bevorderen, organiseren we jaarlijks één of meerdere kennissessies. In 2025 stond deze sessie in het teken van de lancering van de digitale plattegrondapplicatie.

Tijdens de herijking van het strategisch evenementenbeleid bleek dat er behoefte is aan een strategisch kader dat breder is dan alleen evenementenveiligheid. De snelle ontwikkelingen in de dynamische evenementensector, de toenemende schaarste aan ruimte en de groeiopgave vragen om een breed, integrale beleidskader dat bijdraagt aan de beoogde maatschappelijke effecten. Echter, in het kader van doelmatig inzetten van beschikbare capaciteit zijn in 2025 andere zaken geprioriteerd en wordt deze opgave na de gemeenteraadsverkiezing van 2026 opnieuw geprioriteerd.

Hierna verklaren we per pakket de afwijkingen tussen begroting na wijziging 2025 en de werkelijkheid 2025. De belangrijkste afwijkingen (lasten en baten) worden toegelicht. We lichten afwijkingen op pakketniveau toe vanaf € 75.000. Bij individuele afwijkingen binnen het pakket hanteren we voor de toelichting als richtlijn een grensbedrag van € 50.000 euro en hoger. Een ‘min’ betekent een financieel nadeel voor de gemeente en een ‘plus’ een financieel voordeel.